Bij een bijstandsuitkering horen rechten en plichten. Bijstandsklanten mogen erop vertrouwen dat wij ze voorzien van de uitkering waar ze recht op hebben. En wij vertrouwen erop dat Bijstandsklanten zich aan hun verplichtingen houden.

We houden dan ook niet van controle: we zorgen liever met goede preventie dat controle niet nodig is. Vooral door onze klanten goed en vaak te informeren over hun rechten en plichten. Zodat ze bijvoorbeeld optimaal gebruik maken van de beschikbare minimaregelingen. En op tijd aan ons doorgeven wanneer hun inkomen of woonsituatie verandert. Want het is natuurlijk niet prettig om ‘eruitgepikt’ te worden voor een onderzoek. En zeker niet om uitkeringsgeld terug te moeten betalen. Je wilt het als klant én als overheid liever niet zover laten komen.

Waarom doen we deze pilot?

Toch is controle belangrijk. Dat doen we voortdurend, en in verschillende vormen. Op dit moment voeren we, in overleg met gemeente Harlingen, een Pilot Dossieronderzoek uit. Daarin creëren we belangrijke extra contactmomenten met klanten, onderzoeken we of de klanten wel gebruik maken van alle beschikbare minimaregelingen, en doen we een rechtmatigheidscheck: is er in de financiële situatie iets veranderd dat invloed heeft op de uitkering?

Aanpak

De klant ontvangt een brief met deze strekking:

• Je bent onderdeel van een steekproef
• We checken of je nog voldoet aan de verplichtingen die horen bij een uitkering
• We vragen je om gegevens aan te leveren, waaronder laatste zes weken bankgegevens.

We controleren of de klant wel alle minimaregelingen gebruikt waar hij of zij recht op heeft. Bijvoorbeeld de Individuele Inkomenstoeslag en de Compensatieregeling Eigen Risico. We controleren in Suwinet en bij De Belastingdienst of alle bij ons bekende gegevens nog kloppen. Bijvoorbeeld het aantal medebewoners, inkomsten, of iemand een voertuig op naam heeft, of iemand kinderbijslag ontvangt en of iemand bij de Kvk ingeschreven staat.  En we scannen de laatste zes weken aan bankafschriften op opvallende zaken.

De vervolgstappen

Maakt de klant gebruik van alle regelingen, en blijkt de bij ons bekende informatie actueel? Dan bedanken we de klant voor de medewerking. Blijkt de bij ons bekende informatie actueel maar maakt de klant nog geen gebruik van alle beschikbare regelingen? Dan sturen we een brief waarin we hem of haar uitnodigen om een aanvraag in te dienen. Blijkt (of lijkt) de financiële situatie anders dan bij ons bekend? Dan doet ons Team Handhaving aanvullend onderzoek. 

We gaan altijd het gesprek aan met de klant: wat is er gebeurd? Wat is er misschien fout gegaan en hoe kunnen we dat voorkomen? We leggen nooit sancties op zonder de klant te spreken. We geven altijd ruimte voor verklaring en correctie. Maar het mag ook niet mogelijk zijn dat mensen misbruik maken van voorzieningen.

Resultaten tot nu toe

• Gestart 15 april
• Nu 34 van de 80 dossiers behandeld.
• Bij 9 dossiers zagen we dat de klant niet optimaal gebruik maakte van minimaregelingen
• Bij 9 dossiers kregen we signalen die nader onderzoek vroegen.

Deze aanpak is op dit moment een pilot. Na 80 dossiers gaan we samen met gemeente Harlingen evalueren en bepalen: hoe kunnen we dergelijke onderzoeken in het vervolg uitvoeren? De aanpak in deze pilot behoorlijk arbeidsintensief. Afhankelijk van de resultaten kunnen we beslissen of we deze aanpak blijven hanteren of dat we andere manieren kunnen vinden om te voorkomen dat inwoners niet van alle regelingen gebruik maken en dat ze de verplichtingen nakomen die horen bij een uitkering.