Bewindvoering (ook wel beschermingsbewind) is een juridische, beschermende maatregel van de rechtbank voor mensen van boven de 18 die niet in staat zijn te eigen financiën te beheren. Omdat er sprake is van psychische – of gezondheidsproblemen. Of omdat er problematische schulden zijn. Een bewindvoerder neemt de geldzaken over. De rechter controleert de bewindvoerder.

Bewindvoering vraag je aan bij de rechtbank. Dat kan iemand zelf doen. Ook anderen mogen dat doen: de partner, familieleden tot in de vierde graad, de officier van Justitie, de bewindvoerder, zorgverleners (zoals de gebiedsteams). Een bewindvoeringsaanvraag loopt dus niet per sé via gebiedsteams. De kantonrechter neemt vervolgens een besluit en spreekt het bewind uit.

In principe stopt bewindvoering als de gezondheids-, psychische of schuldenproblemen zijn opgelost en daarmee de grondslag wegvalt. Iemand kan ook om andere redenen een aanvraag tot beëindiging doen bij de kantonrechter. Soms heeft de kantonrechter een einddatum uitgesproken. De duur van bewindvoering verschilt per persoon.

De bewindvoerder kan een professioneel bewindvoerderskantoor zijn. De Kredietbank bijvoorbeeld. De Kredietbank voert beschermingsbewind uit onder de naam Bureau BBW. Naast Bureau BBW zijn er meer bewindvoerderskantoren. Ook een familielid of kennis kan beschermingsbewindvoerder zijn.

De bewindvoerder beheert je financiën, zorgt dat vaste lasten worden betaald en regelt de aanvraag van inkomensverhogende regelingen, kwijtscheldingen en toeslagen. Denk aan kinderopvangtoeslag, energietoeslag, kindgebonden budget, individuele inkomenstoeslag, bijzondere bijstand, enzovoort.

Voor bewindvoering gelden landelijke tarieven die jaarlijks worden vastgesteld. Anno 2023 liggen die tussen de 125 en 195 euro per maand. Een alleenstaande zonder problematische schulden bijvoorbeeld betaalt ongeveer 125 euro per maand. Voor partners met problematische schulden zijn de maandelijkse kosten zo’n 195 euro. Ook zijn er eenmalige opstartkosten.

Voor wie de kosten voor bewindvoering te hoog zijn, is er bijzondere bijstand. Daarvoor mag iemand maximaal 135% van het minimum inkomen verdienen. Wie daarboven zit, betaalt een inkomensafhankelijke eigen bijdrage of krijgt geen bijzondere bijstand. De Dienst voert de bijzondere bijstand uit voor inwoners van Waadhoeke, Harlingen, Terschelling en Vlieland.

Vaak dient de bewindvoerder de aanvraag voor bijzondere bijstand namens een inwoner in. De Dienst beoordeelt het inkomen en besluit over wel of geen toekenning, voor bepaalde of onbepaalde tijd. Mensen blijven vaak langere tijd onder bewind. De Dienst wil inwoners niet onnodig belasten met een nieuwe aanvraag wanneer bekend is dat ze nog steeds aan de voorwaarden voldoen. Wel controleren we periodiek de bewindvoeringsfacturen. Bewindvoerders geven wijzigingen altijd netjes door. Omdat de tarieven bekend zijn, indexeren we deze administratief. Dan hoeft de inwoner een tariefswijziging niet zelf door te geven. We houden het voor de inwoner dus zo klantvriendelijk mogelijk wanneer we zeker zijn dat een klant nog steeds bewindvoeringskosten heeft.

Bewindvoering is een vorm van schuldhulpverlening. Er zijn ook andere vormen van hulp bij schulden. Bijvoorbeeld begeleiding vanuit Humanitas bij belastingaangiftes en aanvragen kwijtscheldingen. Of begeleiding vanuit het Gebiedsteam. Denk ook aan een sociale lening of budgetbeheer van bijvoorbeeld De Kredietbank. Ook voorlichting vanuit scholen en een actie als de week van het geld dragen bij aan het voorkomen van schulden.

Er zijn twee soorten bewind: (1) beschermingsbewind – zoals hierboven beschreven- en (2) WSNP-bewind (Wettelijke Sanering Natuurlijke Rechtspersonen). Hier gaat het om schuldsanering.

De beschermingsbewindvoerder komt op voor de persoon die onder bewind staat. De WSNP-bewindvoerder voor de schuldeisers. Een beschermingsbewindvoerder kan nooit ook wsnp-bewindvoerder zijn. Toelating tot een wsnp-traject loopt via de rechtbank. Dit wettelijk traject kan pas als een minnelijk traject (MNSP = Minnelijke Sanering Natuurlijke Rechtspersonen) niet lukt. Bij een minnelijk traject werken de schuldeisers vrijwillig mee aan een schuldregeling.

Gemeenten hebben een regierol bij de hulp aan inwoners met geldproblemen en schulden. Gebiedsteams bieden of regelen de hulp. Deze bestaat uit coaching, begeleiding naar schuldhulpverlening en/of bewindvoering, afhankelijk van wat iemand nodig heeft. De gebiedsteammedewerker kan meteen inschatten of er ook op andere terreinen hulp nodig is. Dat komt de inwoner ten goede.

Bewindvoering aanvragen kan zonder tussenkomst van de gemeente; een aanvraag loopt niet per sé via gebiedsteams. Sinds twee jaar bestaat het Adviesrecht voor gemeenten. Die geeft gemeenten het recht bij een ingesteld bewind advies uit te brengen over een alternatief. Dat geeft meer grip op in-, door- en uitstroom van beschermingsbewind en helpt de gemeente de regierol zo goed mogelijk in te vullen.

Het beleidsteam heeft, in afstemming met De Dienst, al een aantal ideeën voor invulling van die regierol en het adviesrecht uitgewerkt. Wanneer daar verdere uitvoering aan gegeven wordt, kan de Dienst meedenken.

Neem voor meer informatie over bewindvoering, schuldhulpverlening en de rol van De Dienst contact op met Marieke Waardijk, Teamleider Inkomen.