Bewindvoering (ook wel beschermingsbewind) is een juridische, beschermende maatregel van de rechtbank voor mensen van boven de 18 die niet in staat zijn te eigen financiën te beheren. Omdat er sprake is van psychische – of gezondheidsproblemen. Of omdat er problematische schulden zijn. Een bewindvoerder neemt de geldzaken over. De rechter controleert de bewindvoerder.

Bewindvoering vraag je aan bij de rechtbank. Dat kan iemand zelf doen. Ook anderen mogen dat doen: de partner, familieleden tot in de vierde graad, de officier van Justitie, de bewindvoerder, zorgverleners (zoals de gebiedsteams). De kantonrechter neemt vervolgens een besluit en spreekt het bewind uit.

De duur van bewindvoering verschilt per persoon. In principe stopt bewindvoering als de gezondheids-, psychische of schuldenproblemen zijn opgelost en daarmee de grondslag wegvalt. Iemand kan ook om andere redenen een aanvraag tot beëindiging doen bij de kantonrechter. Soms heeft de kantonrechter een einddatum uitgesproken.

Voor bewindvoering gelden landelijke tarieven die jaarlijks worden vastgesteld. Anno 2023 liggen die tussen de 125 en 195 euro per maand. Een alleenstaande zonder problematische schulden betaalt bijvoorbeeld ongeveer 125 euro per maand. Voor partners met problematische schulden zijn de maandelijkse kosten zo’n 195 euro. Ook zijn er eenmalige opstartkosten.

Voor wie de kosten voor bewindvoering te hoog zijn, is er bijzondere bijstand. Daarvoor mag iemand maximaal 135% van het sociaal minimum verdienen. Wie daarboven zit, betaalt een inkomensafhankelijke eigen bijdrage of krijgt geen bijzondere bijstand. Er gelden trouwens meer voorwaarden, maar de hoogte van het inkomen is de belangrijkste. De Dienst voert de bijzondere bijstand uit voor inwoners van Waadhoeke, Harlingen, Terschelling en Vlieland.

Vaak dient de bewindvoerder de aanvraag voor bijzondere bijstand namens een inwoner in. De Dienst beoordeelt of aan alle voorwaarden wordt voldaan. Hier is het inkomen één onderdeel van. Het wordt wel of geen toekenning, voor bepaalde of onbepaalde tijd, omdat mensen vaak langere tijd onder bewind blijven.

Er zijn twee soorten bewind: (1) beschermingsbewind – zoals hierboven beschreven- en (2) WSNP-bewind (Wettelijke Sanering Natuurlijke Rechtspersonen). Hier gaat het om schuldsanering.

De beschermingsbewindvoerder komt op voor de persoon die onder bewind staat. De WSNP-bewindvoerder voor de schuldeisers. Een beschermingsbewindvoerder kan nooit ook wsnp-bewindvoerder zijn. Toelating tot een wsnp-traject loopt via de rechtbank. Dit wettelijk traject kan pas als een minnelijk traject (MNSP = Minnelijke Sanering Natuurlijke Rechtspersonen) niet lukt. Bij een minnelijk traject werken de schuldeisers vrijwillig mee aan een schuldregeling. Per 1 januari 2024 wijzigen de WSNP en MNSP. Daarover meer in een volgende nieuwsbrief.

Een aanvraag voor bewindvoering kan zonder tussenkomst van gebiedsteams. Is het gebiedsteam betrokken, dan kan de medewerker meteen inschatten of ook op andere terreinen hulp nodig is. Dat komt de inwoner ten goede. Sinds twee jaar bestaat het Adviesrecht voor gemeenten. Die geeft gemeenten het recht bij een ingesteld bewind advies uit te brengen over een alternatief. Dat geeft meer grip op in-, door- en uitstroom van beschermingsbewind en helpt de gemeente om haar regierol bij geld en schulden zo goed mogelijk in te vullen.

Het beleidsteam heeft, in afstemming met De Dienst, al een aantal ideeën voor invulling van die regierol en het adviesrecht uitgewerkt. Wanneer daar verdere uitvoering aan gegeven wordt, kan de Dienst meedenken.

Neem voor meer informatie over bewindvoering, schuldhulpverlening en de rol van De Dienst contact op met Joukje Loonstra, Adviseur Sociaal Domein.