Jullie meest gestelde vragen over Open House
Inkoop Wmo
Sinds 2019 hanteren we voor Wmo Maatwerkvoorzieningen een Open House-systeem voor zorgaanbieders. De huidige Uitvoeringsovereenkomst loopt in principe tot 2023, maar we verlengen hem tot een nog te bepalen datum. Jullie stellen ons regelmatig vragen over Open House. We zetten jullie meest gestelde vragen op een rijtje, en we leggen uit waarom we de overeenkomst verlengen.
1. Wat is Open House precies?
Open House is een toelatingssysteem voor de levering van (zorg)voorzieningen op basis van een vooraf bekendgemaakte toelatingsprocedure. De procedure ‘wat kopen we in’ is samen met aanbieders en gebiedsteamleiders zorgvuldig besproken en opgesteld Denk bijvoorbeeld aan hoogte tarief, opleidingseisen, geschiktheidseisen, minimumeisen (veiligheid) en kwaliteitseisen. Zorgaanbieders die voldoen aan de vooraf vastgestelde toelatingsprocedure, kunnen vervolgens gedurende de hele looptijd van de overeenkomst instromen. We zitten zo dus niet een aantal jaren ‘vast’ aan een beperkt aantal gecontracteerde zorgaanbieders.
2. Waarom is in 2019 voor Open House gekozen?
Open House heeft een aantal voordelen:
- Doordat er meer zorgaanbieders mee kunnen doen, hebben inwoners meer keuzevrijheid. Zo zijn ze minder vaak genoodzaakt om voor Pgb te kiezen en gebruiken zorgaanbieders minder vaak onderaannemers.
- Met Open House stimuleren we aanbieders tot het leveren van meer kwaliteit en zich te onderscheiden: de inwoner kan samen met gebiedsteam de meest geschikte (zorg)aanbieder kiezen uit de aanbieders die voldoen aan de toelatingseisen.
- Tijdens de looptijd van de Open House Uitvoeringsovereenkomst kunnen nieuwe inzichten (bijvoorbeeld naar aanleiding van een dialoog met zorgaanbieders) ontstaan. Te denken aan bijvoorbeeld de methodiek van indexatie op de tarieven of een andere manier van facturatie.
3. Werkt deze constructie in de praktijk ook echt als verwacht?
De stand van zaken na 3,5 jaar Open House:
- We hebben ruim 100 aanbieders gecontracteerd, maar bijna alle afgegeven maatwerkvoorzieningen zijn verdeeld over 20 aanbieders. De overige 80 aanbieders hebben geen of minder dan 10 cliënten. De vraag is of het doel om concurrentie te stimuleren hiermee bereikt is.
- Het tarief bij Open House is in 2019 met input (vanuit dialoog) van aanbieders door het bestuur van De Dienst vastgesteld. Het is lastig te beoordelen of dit marktconform is: ge grotere aanbieders hebben met een andere overhead en aantal medewerkers te maken dan de kleine ZZP’er. Bij het inkopen van Wmo Maatwerkvoorzieningen zijn regels gesteld ter waarborging van een goede verhouding tussen de prijs, kwaliteit en de continuïteit in de hulpverlening tussen de cliënt en de hulpverlener (AMvB Reële prijs Wmo 2015). De Dienst houdt zich aan de AMvB Reële prijs. Maar we zien ook dat deze prijs vaak ter discussie staat.
- Een groot aantal aanbieders bij Open House kan leiden tot hoge uitvoeringskosten. Zo Contractmanagement is soms meer tijd aan een aanbieder met één cliënt kwijt dan aan een aanbieder met 50 cliënten.
4. Houden we wel voldoende rekening met de actuele maatschappelijke situatie?
Het langer zelfstandig thuis wonen zorgt logischerwijs voor een toename in de vraag naar ondersteuning. Je ziet bovendien dat inwoners elkaar aanmoedigen om ondersteuning aan te vragen, het kost immers maar €19 per maand. De gemeente heeft vervolgens weinig argumenten om deze aanvragen af te wijzen. Niet bepaald wat de Wmo beoogt: De wet moet er immers voor zorgen dat inwoners zelf regie houden over hun ondersteuningsvraag, zelf met oplossingen komen of hulp zoeken bij hun naasten. Als dat niet toereikend is, is er Wmo-ondersteuning.
Gemeenten doen hun best een nieuw evenwicht te vinden tussen het in stand houden van een basisvoorziening voor kwetsbare inwoners en hun financiële mogelijkheden. Dit evenwicht dreigt te worden verstoord door het gemak waarmee sommige inwoners een beroep doen op gemeentelijke voorzieningen.
Conclusie
Het betaalbaar houden van de Wmo is een opgave van ons allemaal. Dat vraagt om andere oplossingen dan maatwerkvoorzieningen. Denk aan meer investeren in een wijkcentrum dat voor iedereen toegankelijk is. Dit kan bijvoorbeeld helpen tegen eenzaamheid, ondersteuning in het netwerk stimuleren en zo zwaardere ondersteuning vanuit een Maatwerkvoorziening voorkomen. Op deze manier kunnen gemeenten een beter fundament leggen voor het betaalbaar houden van ondersteuning.
Om bovenstaande ontwikkelingen verder te onderzoeken en uit te werken is tijd nodig. Vanuit de aanbestedingswet ligt er geen druk op een 4-jaarlijkse verplichte inkoopprocedure. We verlengen de lopende uitvoeringsovereenkomst daarom tot een nader te bepalen einddatum, waardoor gemeenten, aanbieders en samenwerkingspartners de ruimte hebben zich voor te bereiden op de toekomst.
Heb je vragen of ideeën?
Uiteraard houden wij jullie op de hoogte en worden jullie bij een nieuw inkoopproces actief betrokken. Heb je nog vragen, ideeën of wil je samen sparren? Dan kun je terecht bij team Beleid Wmo: Beleidwmo@waadhoeke.nl