Werken met jongeren? Dat is anders dan werken met volwassenen. Jongeren zitten in een andere levensfase, met eigen uitdagingen. We zien ze vanuit de Wmo en Jeugdwet. En ook in de bijstand. Ons jongerenteam Werk& Participatie – Suzan, Paulina, Linda en Margot – ondersteunt jongeren tussen 18 en 27 jaar met een bijstandsuitkering. Richting werk, richting meedoen. Dat gaat soms met grote stappen, vaak met kleine.

Vraagt een jongere bijstand aan? Dat komt meestal door de situatie: school mislukte, werk hield geen stand, thuis loopt het niet meer, er zijn schulden of psychische problemen. Door samenwerking met scholen, doorstroompunt, Pastiel, coaches, re-integratiebedrijven, Gebiedsteams en/of hulpverleners, kent het team veel jongeren al voordat de bijstand in beeld komt. Paulina: ‘We kunnen snel schakelen en soms ook bijstand voorkomen.’

Eerste gesprek neemt spanning weg

Het eerste gesprek met De Dienst is vaak spannend. Veel jongeren nemen een ouder of begeleider mee en verwachten een streng loket. Suzan: ‘Je ziet de spanning, maar tijdens het gesprek komt de opluchting van ‘oh, dit valt mee’. Dat is onze eerste ingang.’

De Dienst bekijkt eerst of de jongere recht heeft op bijstand. ‘Is dat niet zo, dan leggen we uit welke mogelijkheden er wél zijn en hoe ze die kunnen regelen. Ze mogen altijd bellen als ze vastlopen’, vertelt Suzan.

Is er recht op bijstand? Dan hebben De Dienst en Pastiel samen een intake met de jongere over werk en participatie. Een jobcoach van Pastiel begeleidt de jongere naar werk of een opleiding. Paulina: ‘Zijn er hobbels op de weg? Dan springt het Jongerenteam in. Bijvoorbeeld bij jongeren met zorgen of problemen. Dan is werk of participatie nog een stap te ver. We begeleiden de jongeren met betrokken instanties en werken aan een oplossing voor problemen, zodat ze de stap naar participatie kunnen maken. En uiteindelijk de stap naar werk en/of studie.’

Terugkerende thema’s

De doelgroep van het jongerenteam is divers, maar sommige thema’s komen steeds terug: geen startkwalificatie, pestverleden, psychische klachten, gedoe thuis, schulden, zorgmijding. Het is dan nog te vroeg om aan het werk of naar school te gaan. Paulina: ‘Er is eerst zorg of begeleiding nodig. Dat kan het Gebiedsteam eventueel met ze oppakken. Veel jongeren vinden het moeilijk een hulpvraag te formuleren. Wij helpen ze met de hulpvraag, zodat het Gebiedsteam kan aansluiten.’

Begeleiden door mee te bewegen

Het jongerenteam voert gesprekken, schakelt met partners en zet coaching, re-integratiebedrijven, sport, vrijwilligerswerk en Maatschappelijke Diensttijd in. ‘Als regievoerders volgen we de jongeren en hun traject. Wij zitten als het ware achter op de fiets’, zegt Suzan, ‘De jongere stuurt, en we geven zo nodig een duwtje. Soms zacht, soms stevig. Paulina: ‘Iedere jongere krijgt een plan van aanpak, dat is maatwerk. De Participatiewet biedt ruimte om trajecten in te zetten die passend zijn en de jongere weer op weg helpen. Maatwerk betekent soms streng zijn, soms meebewegen. ‘Het hangt van de jongere af: waar haakt hij of zij op aan? Soms ontdekken we dat snel, een andere keer duurt dat langer.’

Huisje-boompje-beestje

Wat voor verandering kan zorgen? Van alles: een klik met een hulpverlener, uit huis gaan, een nieuwe of beëindigde relatie, vrijwilligerswerk, therapie die aanslaat. ‘Elke positieve verandering kan een sneeuwbaleffect geven’, benoemt Paulina. ‘Dan groeien het zelfbeeld en de motivatie. Weet je, uiteindelijk willen deze jongeren hetzelfde als iedereen: huisje-boompje-beestje.’

Hoe succes eruitziet

‘Succes is niet alleen betaald werk’, vinden Paulina en Suzan.’ Het is ook: hulp durven vragen, therapie starten, weer vertrouwen krijgen in jezelf. Soms is stabiliteit succes. De Participatiewet vraagt van jongeren stappen te zetten naar werk/studie of participatie als voorwaarde voor de bijstandsuitkering. Dat is een mooie stok achter de deur. Heb je een lange periode van alles geprobeerd en lukt het niet? Dan zou doorstroom naar Wajong gemakkelijk moeten zijn, is onze mening. De beoordeling is nu streng.’

Kleine stappen, grote groei

Het jongerenteam werkt dagelijks aan kansen. Soms met grote stappen, vaak met kleine. Maar altijd vooruit, samen met de jongere. ‘Het allermooiste aan ons werk?’, besluiten Suzan en Paulina, ‘We kunnen jongeren op weg helpen, zien ze groeien en zelf stappen zetten voor hun toekomst. Daar doen we het voor!’

Meer weten?

Neem contact op met Suzan, Paulina, Margot of Linda van het Jongerenteam Werk & Participatie.