Werken naast bijstand loont! Door Inkomensvrijlating
Inkomen
Werken naast een bijstandsuitkering. Loont dat? Soms zijn mensen bang dat ze er financieel op achteruit gaan. ‘Met Inkomensvrijlating nemen we een deel van het inkomen niet mee voor de berekening van de uitkering’, vertelt Hinke van Steen (inkomensconsulent). Zo loont werken wél.’ Lees hieronder wat de vrijlating inhoudt, voor wie en hoe deze werkt.
Wat is Inkomensvrijlating?
Inkomensvrijlating is een regeling binnen de Participatiewet. Deze geldt voor mensen met een bijstandsuitkering (of IOAW/IOAZ) die betaald werk gaan doen. Een bijstandsuitkering is een aanvulling op iemands inkomen tot het sociaal minimum. Bij inkomensvrijlating tellen we een deel van het inkomen niet mee voor de berekening van de hoogte van de uitkering.
Hinke legt uit: ‘We laten dat deel ‘vrij’. Daardoor houdt de werknemer meer over dan het sociaal minimum.’
Vier vormen met eigen regels
Er zijn vier vormen van Inkomensvrijlating, voor een specifieke doelgroep en situatie. De vormen kunnen niet tegelijk worden gebruikt. Wel mogen ze elkaar opvolgen. De Algemene Inkomensvrijlating is dan altijd de 1e.
| Vorm | Percentage vrijlating | Maximaal bedrag per maand | Duur |
| 1. Algemene Inkomensvrijlating Voor iedereen vanaf 27 jaar | 25% van het loon | €278 | 6 maanden (maximaal 1x per 24 maanden) |
| 2. Oudervrijlating voor alleenstaande ouders met kind < 12 jaar | 12,5% van het loon | €173,87 | Maximaal 30 maanden |
| 3. Vrijlating voor mensen met medische urenbeperking | 15% van het loon | €176,35 | Zolang de beperking geldt (vastgesteld door UWV) |
| 4. Vrijlating voor mensen met loonkostensubsidie | 15% van het loon | €176,35 | Maximaal 12 maanden (verlenging mogelijk) |

Hinke van Steen, Inkomensconsulent bij De Dienst
Het voorbeeld van Tjalle
Tjalle is 38 jaar en alleenstaande vader van een dochter van 6 jaar. Hij krijgt een bijstandsuitkering van €1.369,06 en verdient €700 netto per maand als logistiek medewerker.
Fase 1: Algemene Inkomensvrijlating (eerste 6 maanden)
- Vrij te laten bedrag: 25% van €700 = €175
- Inkomen waar we de uitkering op aanvullen: €700 – €175 = €525
- Hoogte uitkering: €1.369,06 – €525 = €844,06
- Totaal inkomen Tjalle: €844,06 + €700 = €1.544,06
Fase 2: Vrijlating voor alleenstaande ouders (maximaal 30 maanden)
- Vrijgelaten bedrag: 12,5% van €700 = €87,50
- Inkomen waar we de uitkering op aanvullen: €700 – €87,50 = €612,50
- Hoogte uitkering: €1.369,06 – €612,50 = €756,56
- Totaal inkomen: €756,56 + €700 = €1.456,56
Tjalle houdt in de eerste 6 maanden €175 extra over. Daarna daalt het vrijgelaten bedrag, maar hij blijft profiteren zolang hij voldoet aan de voorwaarden voor alleenstaande ouders.
Wat betekent Inkomensvrijlating voor Toeslagen?
Doordat het inkomen stijgt, kunnen sommige toeslagen lager worden. Hinke: ‘Dat gebeurt zelden. En als het gebeurt, dan is het voordeel van Inkomensvrijlating veel groter dan het nadeel van minder toeslag.’
Tip: Mensen kunnen een proefberekening maken op belastingdienst.nl om te zien wat er verandert.
Wij helpen mensen bij inkomensvrijlating
Gaan mensen werken? ‘Dan kennen wij de Inkomensvrijlating automatisch toe. Betaald werk is immers een stap vooruit’, vertelt Hinke. ‘Ook nodigen we mensen uit voor een Financieel Fit-gesprek. Daarin:
- leggen we de regeling uit
- denken we met mensen mee over hoe ze de vrijlating het beste in kunnen zetten en administratief regelen.
- vertellen we hoe ze hun inkomsten elke maand aan ons door kunnen geven, zodat wij de juiste bijstand kunnen uitrekenen
- geven we aan waar ze om moeten denken’
Meer weten?
Weet je van mensen die twijfelen over werk omdat ze denken dat het niet loont? ‘Vertel ze dan van de Inkomensvrijlating’, benadrukt Hinke. Ze mogen gerust contact opnemen met een inkomensconsulent voor meer informatie. We denken graag mee.’